نوروز 12 تقويم . تهيهء مقدمات عيد . نصب حكام . درويشها . سلام روحانيون و صاحب‌منصبان . رسوم ديرين . شرفيابى به حضور صدراعظم . شرفيابى سفرا . بارعام . جشن ملى . سلام زنان . ديد و بازديد . اسب‌دوانى . آخرين روز عيد . همه مىدانند كه معيار تقويم مسلمانان از هر فرقه‌اى كه باشند سال قمرى است ، يعنى آنكه براى تعيين اعياد مذهبى و روزهاى تعطيل ماه‌هاى قمرى را به كار مىبرند . اما چون در سال قمرى كبيسه وجود ندارد لاجرم اعياد در فصول مختلف سال قرار مىگيرد و تقريبا پس از گذشتن يك دورهء سىساله باز به همان فصل قبلى برمىگردد . بخصوص اين تغيير در ماه رمضان چشمگيرتر است زيرا اين دگرگونى باعث مىشود كه با در نظر گرفتن عرض جغرافيائى ايران مدت روزه‌دارى بين نه تا شانزده ساعت در نوسان باشد . در دورهء قبل از اسلام از قديمىترين ايام ، سال خورشيدى مبناى تقويم بود كه مؤسس و واضع آن را جمشيد شاه افسانه‌اى مىدانند . به‌هرحال اين نيز جالب توجه است كه اختراع يا اصلاح كار شخم را هم به همين شاه نسبت مىدهند ، زيرا به‌هرحال اشتغال و استمرار در كار كشاورزى بدون فصولى كه با فاصله‌اى منظم سر برسند غير ممكن است . طبيعى است كه اسلام همهء اعياد زمان كفر و الحاد را لغو كرد . شايد بتوان پذيرفت كه حضرت محمد ( ص ) با زيركى تمام از آن جهت سالهاى قمرى را به جاى شمسى برقرار ساخته كه مىخواسته است ترتيب اعياد و روزهاى خاصى را كه سخت در ذهن و فكر مردم ريشه داشته برهم بزند ؛ وى كه از جامعه‌اى شبانى برخاسته بود چندان به اوضاع و احوال كشاورزى و رعايت آن توجهى مبذول نمىداشت . اما نوروز چنان در اعماق خاطر ايرانيان رسوخ يافته بود كه قانون‌گذاران و فاتحان بعدى هرگز نتوانستند متعرض آن شوند . دليلى براى ادامهء اين جشن اقامه كردند و آن اين بود كه خاطرهء فتح حضرت على ( ع ) كه بخصوص مورد اكرام ايرانيان است ، بايد جشن گرفته شود . در نتيجه نوروز تنها جشنى است كه شيعيان و گبرها ( پارسيها ) ى ساكن ايران آن را مشتركا برگزار مىكنند . تازه در دوران حكومت ملكشاه سلجوقى منجم و دانشمند بزرگ خواجه نصير دست به تحقيقات و مطالعاتى زد كه نتيجهء آن بازگشت به تقويم بر طبق